Slim energie besparen? Eerst meten, dan investeren

Daar is vaak meer elektriciteit voor nodig. Maar door een vol stroomnet is een zwaardere aansluiting lang niet altijd mogelijk. Toch blijkt die extra capaciteit vaak niet eens nodig. Wie eerst inzicht krijgt in het energieverbruik van zijn bedrijf, kan de bestaande aansluiting vaak veel slimmer benutten.

Energiemanagement is steeds belangrijker

Energiemanagement wordt voor steeds meer ondernemers belangrijk. "Daar zijn verschillende redenen voor", vertelt Peter. "De energieprijzen schommelen sterk. Als je daar geen grip op hebt, ben je afhankelijk van de markt. Tegelijkertijd zorgt netcongestie ervoor dat bedrijven niet altijd een zwaardere aansluiting kunnen krijgen. En door inzicht te krijgen in je energieverbruik, zie je vaak direct waar je kunt besparen."

Een energiemanagementsysteem (EMS) helpt daarbij. "Het is software die het energieverbruik continu meet, analyseert en waar nodig automatisch bijstuurt", legt Peter uit. "Het systeem stuurt bijvoorbeeld installaties, laadpalen of batterijen slim aan. Zo voorkom je pieken in je stroomverbruik en kun je gebruikmaken van momenten waarop elektriciteit goedkoper is, bijvoorbeeld als de zon volop schijnt. Dat is vooral interessant voor ondernemers met een dynamisch energiecontract."

Volgens Peter zit de grootste winst vaak niet eens in de techniek. "Alleen al door het energieverbruik in kaart te brengen kan een gemiddeld bedrijf al snel 15 procent besparen. Soms staat de verwarming in het weekend onnodig aan of draait de ventilatie langer dan nodig. Dat soort verspilling zie je pas als je gaat meten."

Een ondernemer hoeft daarvoor niet direct een uitgebreid energiemanagementsysteem aan te schaffen. "Begin met een eenvoudig dashboard", adviseert Peter. "Veel energieleveranciers bieden zo'n overzicht al aan. Er zijn ook betaalbare dashboards die je aan je slimme meter kunt koppelen. Zo zie je snel waar je energie verbruikt en waar je kunt besparen."

Hoe Organon energiemanagement inzet

Inzicht bepaalt ook de aanpak van Organon in Oss. Het internationale farmaceutische bedrijf heeft al ruim twintig jaar een EMS. "De belangrijkste reden? We weten waar de energie naartoe gaat," zegt Stan van Hastenberg, portfoliomanager duurzaamheid. "Als je dat weet, verbeter je gericht. Besparing begint vaak met eenvoudige maatregelen, zoals beter isoleren of installaties slimmer afstellen. Wil je verder verduurzamen, dan is inzicht nodig. Pas als je weet waar gas en elektriciteit worden gebruikt, kun je gericht verbeteren."

Doordachte aanpak

"Welke informatie heb je nodig? Waar plaats je meetpunten? Hoe nauwkeuriger je meet, hoe beter je kunt sturen." Voor Organon levert dat veel voordeel op. Het bedrijf spoort energieverspilling op, onderbouwt investeringen en verduurzaamt gericht. "Het gaat om CO₂-reductie en kosten. Met hoge energieprijzen is inzicht heel waardevol."

Organon is gevestigd op bedrijventerrein Moleneind. Dit terrein doet mee aan Grote Oogst, een initiatief van provincie Noord-Brabant gericht op het toekomstbestendig maken van bedrijventerreinen. Op het bedrijventerrein in Oss werkt Organon samen met andere bedrijven aan energie, circulariteit en klimaatadaptatie. "We kijken naar ons eigen energieverbruik en ook het hele bedrijventerrein. Een bedrijf gebruikt op een bepaald moment veel stroom en een ander bedrijf juist weinig. Hier liggen kansen om energie slimmer te verdelen of samen een energiehub te ontwikkelen."

Organon is een grote locatie. Niet iedere mkb-ondernemer heeft zo'n uitgebreid EMS nodig. Toch zijn de eerste stappen volgens Stan voor elk bedrijf hetzelfde: "Hoeveel gas en elektriciteit verbruik ik? Dat inzicht levert verrassend veel op."

Meten is weten

Volgens Peter hoeft energiemanagement niet ingewikkeld te zijn. "Begin vandaag nog met meten." Voor bedrijven met een grootverbruikaansluiting zijn veel gegevens al beschikbaar. Kleinverbruikers kunnen slimme meters uitlezen via de energieleverancier of een dashboardtool. Wie meerdere energiesystemen heeft, zonnepanelen, batterijen, laadpalen, kan ook kijken naar samenwerking tussen die systemen. "Laat ze niet langs elkaar heen werken."

Menselijk toezicht

Een EMS is volgens Peter geen apparaat dat je installeert en daarna kunt vergeten. "Blijf regelmatig controleren of alles nog past bij de manier waarop je bedrijf werkt. Een bedrijf verandert en je energieverbruik verandert mee."

Ook Stan benadrukt dat techniek niet alles oplost. "Veel besparing zit juist in gezond verstand. Denk aan een winkel waar de verwarming volop draait terwijl de deur openstaat. Of een airco die onnodig blijft draaien. Bewust omgaan met energie is minstens zo belangrijk als slimme techniek."

Juist daarom begint goed energiemanagement volgens Peter niet met een investering, maar met inzicht. "Weet wat er in je bedrijf gebeurt. Pas als je je energieverbruik kent, kun je bepalen welke oplossing echt bij jouw situatie past. Soms is dat een EMS, soms een batterij of zonnepanelen. En soms blijkt dat een paar slimme aanpassingen al genoeg zijn."

Vergelijkingstabel