In Brabant zoeken grote en kleine bedrijven, gemeenten en provincie elkaar daarom steeds vaker op. Grote energiegebruikers delen kennis met elkaar, ondernemers werken samen op bedrijventerreinen en overheden helpen om initiatieven van de grond te krijgen. Juist die samenwerking blijkt een belangrijke motor achter de energietransitie.
Gluren bij de buren
Een mooi voorbeeld daarvan is de BEL-groep: de Brabantse Energy Leaders. Dit netwerk brengt de grootste energiegebruikers van Brabant bij elkaar om kennis en ervaringen uit te wisselen. Via bedrijfsbezoeken, bijeenkomsten en gesprekken leren bedrijven van elkaar wat werkt, en ook wat níet werkt. “Echt kennisdelen, gluren bij de buren”, zegt voorzitter Hans Bolscher. “Hoe heb jij dat opgelost? Goh, dat is slim, dat ga ik ook doen.”
Geen luxe, maar noodzaak
En dat blijkt waardevol. Veel bedrijven lopen tegen vergelijkbare vraagstukken aan, van energiebesparing tot elektrificatie en energievoorziening. Door ervaringen te delen hoeven niet steeds opnieuw dezelfde oplossingen te worden uitgevonden. Volgens Bolscher is samenwerking geen luxe, maar een noodzaak.
“Het is een illusie om te denken dat je het als industrie alleen kan, dat je het als bedrijvenpark alleen kan of dat je het als gemeente alleen kan. Je hebt elkaar keihard nodig.” - Hans Bolscher | voorzitter BEL-groep
Grote Oogst
Die gedachte vormt ook de basis van de aanpak Grote Oogst, het programma waarmee de provincie Noord-Brabant werkt aan toekomstbestendige bedrijventerreinen. “Daarbij kijken we niet alleen naar energie, maar ook naar circulariteit en klimaatadaptatie. Want toekomstbestendige bedrijventerreinen sturen niet alleen op economische waarde, maar hebben ook aandacht voor duurzaamheid”, zegt Dion Sluijsmans, procesmanager van Grote Oogst. “In 2026 sluiten zes nieuwe locaties zich aan bij Grote Oost. Vorstengrafdonk in Oss, Loopkant-Liessent in Maashorst, Haven in Land van Cuijk, Majoppeveld-Borchwerf I in Roosendaal, De Krogten-De Mark in Breda en Weststad in Oosterhout. Hiermee breiden we uit van 12 naar 18 Grote Oogst-terreinen.”
Waarom deze aanpak werkt
Een goed voorbeeld is bedrijventerrein Vijf Eiken-Heihoef in Oosterhout. Daar werken ondernemers, gemeente en provincie samen aan projecten rond energie, mobiliteit en verduurzaming. De kracht van de aanpak zit in het gezamenlijk bepalen van de opgave. Niet de overheid, maar de ondernemers zelf gaven aan waar de grootste uitdagingen lagen. Dat leidde tot tientallen ideeën en projecten, variërend van energie-uitwisseling tot groen gas en een energiehub.
Eigenaarschap
Die manier van werken is kenmerkend voor Grote Oogst. De aanpak is gebiedsgericht, datagedreven en integraal. Dat betekent dat niet vanuit één oplossing wordt gedacht, maar vanuit de specifieke kansen en uitdagingen van een bedrijventerrein. Met behulp van data wordt inzichtelijk gemaakt waar samenwerking mogelijk is en waar de grootste impact te behalen valt.
Volgens betrokkenen werkt dat omdat bedrijven niet alleen meedenken, maar ook meedoen. Door gezamenlijk te investeren in onderzoeken en plannen ontstaat eigenaarschap. Bedrijven leren elkaar beter kennen, krijgen inzicht in elkaars energiebehoefte en ontdekken kansen die zij afzonderlijk niet zouden zien. Denk aan het delen van energie, gezamenlijke opslag of het benutten van restwarmte.
Vraag en aanbod verbinden
Het voorbeeld van Oosterhout staat niet op zichzelf. Op verschillende bedrijventerreinen onderzoeken ondernemers hoe zij energie slimmer kunnen gebruiken en delen. Niet ieder bedrijf heeft op hetzelfde moment veel energie nodig. Door vraag en aanbod beter op elkaar af te stemmen, ontstaat ruimte die individueel niet beschikbaar zou zijn.
Energiehubs
Daarbij staan energiehubs steeds vaker in de spotlight: lokale samenwerkingen waarin bedrijven de opwek, opslag en het verbruik van energie slim met elkaar verbinden. Zo kunnen ze beschikbare energie beter benutten en het elektriciteitsnet efficiënter gebruiken. “Energiehubs zijn een manier waarop het voor bedrijven mogelijk wordt uit te breiden en te verduurzamen, ook in tijden van langdurige netcongestie”, aldus Irene Lammers, projectleider Energiehubs bij provincie Noord-Brabant. “Hiervoor moeten bedrijven gaan samenwerken en onderlinge afspraken maken. Dit vraagt veel van het onderlinge vertrouwen en om een gezamenlijke visie op de toekomst.”
De kracht van de lange adem
Zowel de BEL-groep als Grote Oogst laten zien dat verduurzaming geen kwestie is van snelle successen. Het vraagt tijd om partijen bij elkaar te brengen, plannen uit te werken en investeringen mogelijk te maken. Volgens Dion Sluijsmans vraagt de energietransitie om experimenteerruimte, samenwerking en een lange adem.
Juist daarom is het belangrijk om nu al te beginnen. Niet wachten tot alle antwoorden bekend zijn, maar samen verkennen wat er wél mogelijk is. De energietransitie wordt niet gerealiseerd door één bedrijf of één project. Zeontstaat door honderden partijen die elkaar weten te vinden, kennis delen en samen bouwen aan oplossingen. Of, zoals Hans Bolscher het treffend samenvat: “Samen kom je verder.”
Meer over het verduurzamen van de industrie? Bekijk de Energie Brabant sessie