Provincie gidst gemeente en particulier bij verduurzamen bestaand vastgoed

04-04-2023 865 keer bekeken 0 reacties

Er zijn mogelijkheden te over om de verduurzaming van bestaand vastgoed te financieren en daarmee de energietransitie te versnellen. Maar om als gemeente de weg te vinden in dat woud van kansen en obstakels, is een heel ander verhaal.

De provincie Noord-Brabant stippelt die route voor gemeenten uit met het Samengesteld Project 3 (SP3): Verduurzamen bestaand Brabants vastgoed. “SP3 maakte dat het wél mogelijk werd voor ons.”

SP3 stimuleert het verduurzamen van bestaand Brabants vastgoed, geen nieuwbouw. Het programma richt zich op maatschappelijk vastgoed, particuliere woningvoorraad en Verenigingen van Eigenaren.

In eerste instantie nemen de vijf grootste en zeven middelgrote Brabantse gemeenten eraan deel. Behalve op een financiële bijdrage kunnen zij ook een beroep doen op kennis, nodig voor de doorontwikkeling van hun projectideeën.

‘Voorkomen dat projecten stilvallen’

De provincie nam het initiatief hiertoe in 2020 samen met de Brabantse Ontwikkelings Maatschappij en het genoemde dozijn gemeenten, net na het uitbreken van de coronacrisis. “Ze wilden voorkomen dat initiatieven en projecten zouden stilvallen en er daardoor ernstige economische gevolgen zouden ontstaan”, aldus provinciaal projectleider van SP3 Martine Lammineur.

Foto Martine Lammineur

Martine Lammineur, projectleider SP3 bij Provincie Noord-Brabant

In totaal zijn er vijf samengestelde projecten die lopen tot eind 2023. Indien nodig wordt SP3 verlengd tot eind 2024.

Inmiddels zijn ook kleinere van de in totaal 56 Brabantse gemeenten aangehaakt. Zij kunnen geen rechtstreekse financiële bijdrage aanvragen, maar wel meeliften met de aanvragen van de grotere gemeenten en zo  profiteren van de kennis die in projecten wordt opgedaan. Zoals Heusden en Dongen; volgens Lammineur hebben zij zich aangesloten bij Breda, Waalwijk en Oss, die een aanvraag indienden voor het verduurzamen van monumenten.

Ondersteuningsteam

Naast kennis biedt SP3 ook organisatiekracht aan. Daarvoor is een ondersteuningsteam in het leven geroepen met externe deskundigen. Vanuit bureau ERAC zorgt Willem Jaspers met name voor het financiële deel.

Serge van den Berg van Het Energiebureau is vooral verantwoordelijk voor de technisch-energetische zijde van de verduurzaming. “Denk daarbij aan betere isolatie, innovatieve technieken, andere vormen van verwarmen”, legt hij uit.

Foto Serge van den Berg

Serge van den Berg, adviseur bij Het Energiebureau

‘Risico’s zo klein mogelijk’

Als voorbeeld noemt Van den Berg zwembaden, die ‘best wel ingewikkeld zijn’ om te verduurzamen. “Als we al die moeilijke complexen nou eens ‘op elkaar leggen’ en daar een paar mensen goed over laten nadenken. Dan kunnen die gemeenten veel van elkaar leren voor de helft of minder van het publieke geld.”

Zo werkt het team ook met sportcomplexen, gemeenschapshuizen en monumentale gebouwen. Die laatste mogen ook van particulieren zijn. De ‘roep om massa’ dient volgens Willem Jaspers een doel: “De voorbereidingskosten over meer panden te verdelen. Financiers gaat het er uiteindelijk om de risico's zo klein mogelijk te houden.”

Foto Willem Jaspers

Willem Jaspers, adviseur bij ERAC

Meekoppelkansen benutten

Tevens bekijkt het team de ‘meekoppelkansen’ in de directe omgeving. Van den Berg noemt het kunstgrasveld met warmtecollectoren dat in Eindhoven komt. Dit levert straks ook warmte aan huizen in de buurt. Of het plan om bij sportcomplexen in Waalwijk en Oosterhout de parkeerplaatsen te overkluizen met zonnecollectoren. De energie daarvan komt behalve aan het sportpark ook omliggende woningen ten goede.

Het SP3-ondersteuningsteam heeft eveneens als taak om deze goede ideeën uit te wisselen. Dat is al gebeurd tijdens het Brabantse Energiefestival. Eind dit jaar verzorgt de provincie nog een SP3-event om alle resultaten van de voorbije twee jaar te delen.

Community van helpende en samenwerkende partijen

Op de website van Energiewerkplaats Brabant, het platform voor professionals binnen de energietransitie, komt alle beschikbare kennis te staan. Dit is als het ware het wisselgeld van de gemeenten die hun projecten met de hulp van SP3 zijn gestart.

“Daar moet je ook iets voor doen, het is een open boek”, legt Willem Jaspers uit. “De geboekte resultaten mag iedereen weten.” Op de langere termijn werkt het team toe naar een community van helpende en samenwerkende partijen, zodat de vonk naar alle Brabantse gemeenten overslaat. 

‘Plannen op de plank aanzwengelen’

De andere rol van de provincie binnen SP3 is het stimuleren met middelen. Ieder van de twaalf (middel)grote Brabantse gemeenten mag twee keer 60.000 euro aanvragen. Procesgelden, noemt projectleider Martine Lammineur dit.

“Deze bijdrage is om plannen op de plank, die door allerlei redenen dreigen stil te vallen, aan te zwengelen. Het aangevraagde geld moet besteed worden aan externe kosten van bijvoorbeeld juridisch, financieel of technisch advies.” De betreffende gemeente zet daar minimaal hetzelfde bedrag, al dan niet in natura, tegenover.

Buurtgeld

Tevens is er ‘buurtgeld’: 10.000 euro per gemeente. Die bijdrage is bedoeld om een (aanzet tot een) zogeheten wijkuitvoeringsplan te maken. In feite is dit een vertaling naar wijkniveau van de Transitievisie Warmte, waarin iedere gemeente haar aanpak van isoleren en aardgasvrij maken van de gebouwde omgeving beschrijft. Zeven van de twaalf gemeenten hebben hiervan gebruikgemaakt.

Ook deze resultaten, en met name de leereffecten ervan, wil de provincie volgens Lammineur delen met alle Brabantse gemeenten. “Naast kennisontwikkeling en verbinding, is ook het stukje kennisdeling in SP3 héél belangrijk om tot de beoogde opschaling te komen.”

De Energiekring, mooi voorbeeld binnen SP3 

Brabantbreed zijn nu 35 projecten in voorbereiding met de ondersteuning van SP3. Een mooi voorbeeld hiervan is theater De Kring in Roosendaal. De parkeerplaats ernaast is inmiddels getransformeerd tot een fraaie, openbare stadstuin. De grote, stenige gevel van het theater vormt daarin echter een dissonant.

“Theaterdirecteur Jan-Hein Sloesen en wethouder Klaar Koenraad zeiden tegen elkaar dat het mooi zou zijn om hier een volgende stap te zetten in de ambities van Roosendaal om te vergroenen en verduurzamen”, schetst Elise van der Bruggen. Zij is bij de gemeente adviseur energietransitie. “Daar is het plan De Energiekring uitgerold.”

Foto Elise van der Bruggen

Elise van der Bruggen, adviseur energietransitie bij gemeente Roosendaal

Onderzoek leerde dat warmtepanelen – die komen in een afgewogen mix met groen aan de gevel – De Kring tweeënhalf keer zoveel warmte leveren als het theater zelf nodig heeft. Van der Bruggen: “We bekijken of we energie kunnen delen met de omgeving, onder meer met monumentale panden in de binnenstad.”

‘Op meerdere panden toepassen’

Het bleek echter heel wat voeten in de aarde te hebben om uit te zoeken of dit juridisch, financieel of technisch haalbaar is. “SP3 maakte dat het wél mogelijk werd voor ons om dit te onderzoeken”, aldus een tevreden adviseur energietransitie.

“Als blijkt dat deze techniek werkt op een bepaald soort gebouw, willen we dit op meerdere panden toepassen; in Roosendaal, maar het liefst ook daarbuiten. Andere gemeenten kunnen dan bij ons bekijken of zij op die manier ook warmte kunnen opwekken en uitwisselen met andere gebouwen.”

0  reacties

Over Energiewerkplaats Brabant

De Energiewerkplaats is een platform voor professionals betrokken bij de energietransitie in Noord-Brabant. Niet alleen op provinciaal niveau, maar ook op regionaal en lokaal niveau. Een platform om samen te werken, elkaar te vinden en van elkaar te leren.

 Volg ons op LinkedIn
 Inschrijven nieuwsbrief

 
Cookie-instellingen
Cookie-instellingen sluiten

Cookie-instellingen

Deze website maakt gebruik van cookies. Lees meer over cookies in onze cookieverklaring.


Deze cookies verzamelen nooit persoonsgegevens en zijn noodzakelijk voor het functioneren van de website.

Deze cookies verzamelen gegevens zodat we inzicht krijgen in het gebruik en deze website verder kunnen verbeteren.

Deze cookies zijn van aanbieders van externe content op deze website. Denk aan film, marketing- en/of tracking cookies.